Człowiek za burtą

Manewr podejście do człowieka za pomocą pętli rufowej polega na powrocie w miejsce, w którym się było przed chwilą, w kursie ostrym. W ostatniej fazie powracania istotne jest to, aby ten kurs był rzeczywiście ostry. Umożliwi to zwolnienie w razie potrzeby do dowolnej prędkości.

CZB - wzorcowo
rys. Manewr – Człowiek za burtą – wzorcowy

Na rysunku przedstawiony jest niebieską linią kurs, jakim należy popłynąć, aby prawidłowo podjąć człowieka na pokład, zaś kolorem czerwonym – obszar, w który nie należy wpływać, dlatego że jest to miejsce pod wiatr (w kącie martwym).

Manewr ten polega na wykonaniu dokładnie procedury, którą poniżej opisuję.

  1. O wypadnięciu człowieka za burtę poinformować może każdy członek załogi, ale tylko osoba będąca na komendzie ogłasza Alarm! Człowiek za burtą. Po ogłoszeniu alarmu wydaje komendę Środki ratunkowe podać i wyznacza osobę, która będzie obserwatorem, mówiąc np. Sebastian obserwator. Rolą załogi jest odpowiedzieć Środki ratunkowe podane. Pamiętamy o podaniu ich po stronie nawietrznej. W związku z tym, że dryfują szybciej niż człowiek, będą „spadać z wiatrem” na osobę znajdującą się w wodzie, a nie od niej odpływać. Osoba wyznaczona na obserwatora ma za zadanie nie spuszczać naszego „pechowca” z oczu i podawać odległość do niego oraz pozycję w sposób zrozumiały dla sternika. Często tę część procedury nazywa się ASO (Alarm Środki Obserwator).
  2. Jednocześnie z wydaniem komend ASO ostrzymy, jeśli jest taka potrzeba. Od miejsca incydentu należy odpływać w ostrym bajdewindzie. Jest to nam niezbędne do nabrania takiej wysokości, abyśmy mogli wykonać manewr zwrot przez rufę.
  3. Odpływamy na ok. 3 długości jachtu – odległość ta zależy od warunków wiatrowych i umiejętności żeglarskich.
  4. Faza odpadania – od bajdewindu przechodzimy do baksztagu, zwracając uwagę na pracę żaglami – najpierw luzujemy żagle, a następnie wykonujemy ruch sterem.
  5. Zwrot przez rufę – ważne jest, aby zakończyć ten manewr w baksztagu i nie łączyć go z kolejną fazą.
  6. Faza ostrzenia – skręcamy jacht w stronę człowieka znajdującego się w wodzie.
  7. Po poprawnym wykonaniu powyżej opisanych czynności, naszym oczom powinien ukazać się człowiek na kursie ostry bajdewind.
  8. Sternik wyznacza następnie osobę do podjęcia człowieka i, jeżeli dysponuje wolną załogą, wyznacza również kogoś do asekurowania tego, kto podejmuje człowieka z wody. Następnie mówi, z której strony będzie człowiek do podjęcia. np: Kuba: podejmiesz człowieka z lewej burty, Krzysiek: będziesz go asekurował. Ważne jest to, aby na jachtach kabinowych była to burta zawietrzna, zaś na małych jachtach – nawietrzna.
  9. Następnym elementem jest podpłynięcie do człowieka w taki sposób, aby go nie uszkodzić, ani zbytnio nie wystraszyć 🙂 W tym celu należy płynąć jednym kursem i nie wykonywać zbędnych zig-zag’ów.
    rys. kurs podejścia do człowieka
    rys. kurs podejścia do człowieka
    • Przepływamy koło człowieka. Nie napływamy na niego. Na rysunku przedstawiona jest droga człowieka przy burcie (niebieska przerywana) oraz meldunki osoby, będącej obserwatorem.
    • Płyniemy wolno. Prędkość powinna umożliwiać pełną manewrowość. Jeżeli płyniemy za szybko, wydajemy komendę żagle luz
    • Osoba będąca obserwatorem melduje:
      – Człowiek przy dziobie
      – Człowiek przy wantach
      – Człowiek przy burcie
  10. Po zameldowaniu – Człowiek przy burcie, pada komenda od sternika – Człowiek na pokład. Odpowiedz na nią brzmi – Człowiek na pokładzie
  11. Następnie padają 3 komendy:
    – Udzielić pierwszej pomocy, w odpowiedzi pada – Pierwsza pomoc udzielona
    – Lewy/Prawy foka szot wybieraj 
    – Płyniemy do najbliższego portu

W ten sposób kończymy manewr.

Manewr może się nie udać z trzech powodów.

  1.  Jeśli jacht przepłynie od człowieka w zbyt dużej odległości, nie będzie możliwości złapania go.

    CZB - x2
    rys. Powtórzenie manewru pętlą rufową.
  2. Jeżeli okaże się, że po zwrocie przez rufę i wyostrzeniu człowiek znajduje się w kącie martwym, wówczas należy odpaść i przepłynąć obszar zabroniony (kąt martwy). Kiedy znajdziemy się poza tym obszarem, za pomocą zwrotu przez sztag, możemy się skierować ponownie na człowieka.

    rys. Człowiek za burtą pętla rufowa z dodatkowym zwrotem przez sztag
    rys. Człowiek za burtą – pętla rufowa z dodatkowym zwrotem przez sztag
  3. Ostatnią rzeczą, która może spowodować niepowodzenie, jest sytuacja, gdy po zwrocie przez rufę i wyostrzeniu, okazuje się, że człowiek jest na zbyt pełnym kursie. Należy wykonać tzw. schodek odpaść na chwilę i wyostrzyć ponownie.

    rys. Manewr Człowiek za burtą + poprawka na zbyt pełny wiatr
    rys. Manewr Człowiek za burtą + poprawka na zbyt pełny wiatr

Podejście do człowieka możemy wykonać za pomocą 1 manewru więcej niż jest to niezbędne, dlatego jeśli jest taka potrzeba, warto zrobić dodatkową pętlę rufową lub zwrot przez sztag.

Nietrudno się domyślić, że manewr człowiek za burtą za pomocą pętli rufowej nie jest jedynym sposobem podejścia na żaglach do człowieka. Jest za to dla przyszłego kapitana doskonałym sprawdzianem umiejętności dowodzenia jednostką.

Innym sposobem podejścia na żaglach do człowieka jest przedstawiony poniżej manewr z kursów pełnych – za pomocą zwrotu przez sztag.

rys. Manewr Człowiek za burtą z kursów pełnych
rys. Manewr Człowiek za burtą z kursów pełnych