
Budowa jachtu żaglowego:
Zobacz! Jak ładnie zamontowana jest ta podwięź wantowa, na sterburcie tego slupa o ożaglowaniu gaflowym!
Kompendium wiedzy o budowie jachtu żaglowego – od poszycia po takielunek, od kambuza po instalację gazową.
Spis treści
- Podział jachtów żaglowych
- Materiały konstrukcyjne
- Jak powstaje jacht laminatowy
- Kadłub i pokład — nazewnictwo
- Takielunek stojący i ruchomy
- Typy ożaglowania
- Żagle — budowa i rodzaje
- Osprzęt pokładowy i cumowniczy
- Szkielet kadłuba i pomieszczenia skrajne
- Urządzenie sterowe
- Wnętrze jachtu
- Instalacje na jachcie
- Silnik zaburtowy
- Słownik pojęć
Rozdział 1
Podział jachtów żaglowych
Zanim zaczniemy rozkładać jacht na części, warto wiedzieć, z jakim w ogóle typem jednostki mamy do czynienia. Jachty żaglowe dzielimy według czterech głównych kryteriów:
- materiału konstrukcyjnego — drewno, stal, laminat (najczęściej dziś spotykany),
- liczby kadłubów — jednokadłubowiec (monohull), katamaran, trimaran,
- przeznaczenia — rekreacyjne, sportowe, szkoleniowe,
- rejonu żeglugi — śródlądowe i morskie.

Zapamiętaj: Pytania o „jachty śródlądowe / morskie” oraz „rekreacyjne / sportowe / szkoleniowe” pojawiają się rzadko wprost, ale znajomość podziału pomaga zrozumieć dalsze pytania o wyposażenie — inny zestaw świateł, inne wymogi bezpieczeństwa dotyczą jachtu morskiego niż śródlądowego.
Rozdział 2
Materiały konstrukcyjne
Historycznie jachty budowano z drewna, później z stali, a od kilkudziesięciu lat dominującym materiałem jest laminat (kompozyt szklano-poliestrowy) — lekki, tani w produkcji seryjnej i łatwy w naprawie.
| Materiał | Zalety | Wady |
|---|---|---|
| Drewno | tradycja, dobre tłumienie drgań, estetyka | pracochłonna konserwacja, podatność na gnicie |
| Stal | wytrzymałość, odporność na uszkodzenia mechaniczne | ciężar, korozja, konieczność zabezpieczeń antykorozyjnych |
| Laminat (GRP) | lekkość, produkcja seryjna z jednej formy, łatwe naprawy żywicą | starzenie się żywicy, osmoza przy złej jakości laminatu |
Rozdział 3
Jak powstaje jacht laminatowy
Skoro większość jachtów szkoleniowych to laminat, warto znać kolejność jego powstawania — to pytanie „za kulisami”, które pomaga zrozumieć, dlaczego kadłub i pokład sklejane są jako dwie oddzielne skorupy.

Żelkot to zewnętrzna, gładka warstwa żywicy nadająca kolor i ochronę przed wodą — to właśnie ją widzimy jako „lakier” kadłuba. Pod nią leżą kolejne warstwy maty szklanej przesycone żywicą poliestrową, budujące sztywność struktury (tzw. laminat GRP — glass reinforced plastic).
⚓ ⚓ ⚓
Rozdział 4
Kadłub i pokład — nazewnictwo
Podstawa podstaw: orientacja na jachcie i nazwy stref pokładu. To jedne z najważniejszych pojęć do zapamiętania.

Uwaga: „Fordek” to pokład dziobowy, a „achterdek” to pokład rufowy — te dwa terminy bywają
zamieniane w dystraktorach (błędnych odpowiedziach). Zapamiętaj: Fordek jak
Front (przód).
Burty określamy zawsze patrząc od rufy w stronę dziobu: lewa burta (bakburta) i prawa burta (sterburta). To samo dotyczy świateł pozycyjnych — czerwone światło zawsze po lewej, zielone po prawej.
Rozdział 5
Takielunek stojący i ruchomy
Takielunek stojący to liny (dziś zwykle stalowe) utrzymujące maszt w pozycji pionowej — nie są wybierane podczas żeglugi. Takielunek ruchomy to liny służące do stawiania, opuszczania i ustawiania żagli.

| Element | Rola | Typ |
|---|---|---|
| Sztag (forsztag) | utrzymuje maszt od dziobu; pierwszy sztag licząc od dziobu to forsztag, na nim stawiany jest fok/kliwer | stały |
| Achtersztag | utrzymuje maszt od rufy | stały |
| Bezansztag | utrzymuje bezanmaszt (na jachtach dwumasztowych, np. keczu) | stały |
| Jumpsztag | usztywnia górną część masztu, zapobiega jego wygięciu do przodu | stały |
| Wanty kolumnowe | biegną od pokładu do dolnej części masztu (kolumny) | stały |
| Wanty topowe (stenwanty) | biegną od topu masztu do burty; wraz z wantami kolumnowymi zapobiegają przewróceniu masztu na bok | stały |
| Salingi | rozpórki poprawiające kąt podparcia want | stały |
| Topenanta | lina podtrzymująca nok bomu (lub biegnąca między topami masztów) | stały/pomocniczy |
| Fał | lina do podnoszenia żagla — bez fałów nie da się postawić żagli | ruchomy |
| Kontrafał | lina pracująca w kierunku przeciwnym do szotu | ruchomy |
| Szot | lina do regulacji kąta ustawienia żagla | ruchomy |
| Obciągacz bomu | zapobiega nadmiernemu unoszeniu się bomu pod wpływem parcia wiatru na żagiel | ruchomy |
Zapamiętaj: Róg fałowy grota po postawieniu znajduje się przy topie masztu (górze),
a róg halsowy grota — przy pięcie bomu (tam, gdzie bom łączy się z masztem
— okucie zwane gardą). Żagiel można mocować do masztu za pomocą raksów
lub listwy (lataczy) — nie karabińczyków czy pełzaczy, które służą do innych zastosowań.
Jumpsztag usztywnia maszt (nie bom i nie spinakerbom), a pierwszy sztag
licząc od dziobu to forsztag.
Budowa gafla i bomu (ożaglowanie gaflowe)
Na starszych jachtach i łodziach tradycyjnych żagiel przymasztowy jest rozpięty nie tylko na maszcie i bomie, ale też na dodatkowym drzewcu — gaflu. To źródło bardziej szczegółowego, ale wartego poznania nazewnictwa.

Zapamiętaj: Uwaga na fałszywe skojarzenie: końce bomu to pięta i nok,
a końce gafla to pięta i pik (garda to inna nazwa pięty
gafla — okucie mocujące do masztu). Testy lubią zamieniać te nazwy między bomem a gaflem.
Rozdział 6
Typy ożaglowania
Warto rozróżniać dwie odrębne klasyfikacje ożaglowania — nie należy ich ze sobą mylić:
- podział wg liczby masztów i układu żagli (slup, kecz, kuter, ket, jol, szkuner, sluter),
- podział wg kształtu i sposobu rozpięcia żagla (bermudzkie, gaflowe, rejowe, łacińskie, lugrowe, rozprzowe).
Podział wg liczby masztów i układu żagli

Zapamiętaj: Na keczu najbliżej rufy stoi żagiel zwany bezanem — pytanie o to pojawia się
niemal w każdym zestawie. Zapamiętaj też: ket to jacht z jednym masztem i jednym żaglem
(samym grotem) — bez foka, a slup to jeden maszt i dwa żagle (grot + fok).
| Typ | Charakterystyka |
|---|---|
| Sluter | jeden maszt jak w slupie/kutrze, ale z inną proporcją i pozycją masztu — pośredni między slupem a kutrem |
| Jol | jacht dwumasztowy; mały maszt bezanowy stoi za urządzeniem sterowym (za sterem) — to odróżnia go od kecza |
| Kecz | jacht dwumasztowy; mały maszt bezanowy stoi przed urządzeniem sterowym |
| Szkuner | jacht co najmniej dwumasztowy, w którym maszt rufowy (grotmaszt) jest równy lub wyższy od masztu dziobowego (fokmasztu) |
Zapamiętaj: Kluczowe rozróżnienie jol / kecz: jeśli mały żagiel rufowy jest za sterem —
to jol; jeśli przed sterem — to kecz. Wśród jachtów dwumasztowych
warto pamiętać: slup i jol nie są tym samym co
jol i kecz — tylko jol i kecz to typy dwumasztowe.
Podział wg kształtu i rozpięcia żagla
Ta sama liczba masztów może nieść zupełnie inaczej skrojony i rozpięty żagiel. Poniżej rozpoznawanie sylwetek następujących typów ożaglowania:

| Typ | Cecha rozpoznawcza |
|---|---|
| Bermudzkie | trójkątny żagiel na prostym maszcie, bez dodatkowych drzewc — dziś najpopularniejsze |
| Gaflowe | czworokątny żagiel rozpięty między masztem, bomem i gaflem (górnym drzewcem) |
| Rejowe | prostokątne żagle rozpięte na poziomych rejach, prostopadłych do masztu — klasyczny takielunek żaglowców |
| Łacińskie | trójkątny żagiel na długiej, ukośnej rei, typowy dla Morza Śródziemnego |
| Lugrowe | czworokątny żagiel na ukośnej rei, asymetrycznie względem masztu |
| Rozprzowe (gunter) | żagiel stawiany na maszcie między dwoma drzewcami (dodatkowy krótki maszt/gafel pionowy przedłużający maszt główny) |
⚓ ⚓ ⚓
Rozdział 7
Żagle — budowa i rodzaje
Rodzaje żagli
- Żagle przymasztowe — grot, bezan, trajsel,
- Sztaksle (żagle przysztagowe) — fok, kliwer, genua, fok sztormowy,
- Żagle dodatkowe — spinaker (lekki, balonowy żagiel stawiany na kursach od półwiatru do fordewindu), genaker.
Współcześnie żagle szyje się niemal wyłącznie z dacronu (poliestrowa tkanina techniczna) — nie z bawełny czy sizalu, które są dystraktorami w teście. Żagiel składa się z zszytych brytów — prostokątnych pasów materiału tworzących właściwy kształt (skrętność) powierzchni żaglowej. Aby wzmocnić żagiel w newralgicznych miejscach, na jego brzegach i rogach naszywa się dodatkowe warstwy tkaniny, tworząc tzw. banty — to inny element niż bryty (bryty budują całą powierzchnię, banty wzmacniają krawędzie i rogi).
Liny i drobny osprzęt żagla
| Termin | Znaczenie |
|---|---|
| Liklina | lina obramowująca przedni i dolny lik żagla trójkątnego — zapobiega rozciąganiu się tkaniny i pomaga przy mocowaniu żagla |
| Likszpara | wydrążenie (rowek) w maszcie lub bomie, w które wkłada się liklinę żagla |
| Halslinka | linka łącząca żagiel z piętą bomu |
| Marlinka | cienka linka służąca do mocowania żagla do gafla lub bomu |
| Reflina | lina obramowująca żagiel wzdłuż liku, wzmacniająca krawędź |
| Refsejzingi (reflinki) | krótkie linki, którymi przywiązujemy zrefowaną część żagla, przewleczone przez remizki |
| Remizki | wzmocnione oczka na refbancie służące do mocowania reflinek/refsejzingów |
| Refbanta (refbryt) | wzmocniony pas żagla biegnący równolegle w pewnej odległości od bomu, z remizkami |
| Wimpel | chorągiewka na topie masztu wskazująca kierunek wiatru pozornego |
| Prowadnica szotów foka | szyna na pokładzie umożliwiająca regulację położenia rogu szotowego foka |
Zapamiętaj: Przy prawidłowo postawionym foku najbliżej sztagownika (okucia mocującego sztag do pokładu)
znajduje się róg halsowy. Elementem składowym każdego żagla jest
bryt — fał i nok to elementy takielunku/drzewc, nie samego żagla.
Anatomia żagla (na przykładzie grota)

Zapamiętaj: W ożaglowaniu bermudzkim liki to: dolny, przedni i wolny — to najczęściej
powtarzające się pytanie o żagle. Uważaj na dwa podobnie brzmiące, ale różne terminy:
żagiel szyty jest z brytów (prostokątne pasy budujące całą powierzchnię),
natomiast banty to dodatkowe warstwy tkaniny naszyte na brzegach i rogach
żagla dla wzmocnienia — to nie synonimy, tylko dwa różne elementy konstrukcji żagla.
Refowanie
Zmniejszenie powierzchni ożaglowania dla bezpieczeństwa żeglugi to refowanie. Główny żagiel na slupie refujemy zwykle zwijając go do wysokości refbanty (widocznej na rysunku jako jaśniejszy pas) i zabezpieczając reflinkami (refsejzingiem) przewleczonymi przez remizki — wzmocnione oczka w żaglu na wysokości pasa refowego.
Rozdział 8
Osprzęt pokładowy i cumowniczy


Zapamiętaj: Szpring dziobowy to lina idąca z dziobu jachtu w kierunku rufy i mocowana
na lądzie za jachtem — zapobiega przesuwaniu się jachtu do przodu. Uważaj na dystraktory
odwracające kierunki (np. „lina idąca z jachtu na ląd w kierunku dziobu, zamocowana na rufie” —
to właśnie definicja szpringu rufowego, nie dziobowego).
Pozostały osprzęt pokładowy i takielunkowy
Warto umieć rozpoznać zdjęcia/rysunki konkretnych okuć i znać ich nazwę — poniżej kluczowe elementy spoza podstawowej czwórki (kausza, kipa, kluza, knaga).
| Element | Opis |
|---|---|
| Kabestan | mały wciągarka/kołowrót z korbą do wybierania lin pod dużym obciążeniem (np. szotów) |
| Półkluza | okucie podobne do kluzy, ale otwarte z jednej strony (litera „U”), ułatwia szybkie założenie liny |
| Podwięź (burtowa) | okucie na pokładzie/burcie, do którego mocujemy wanty |
| Sztagownik | okucie na pokładzie, do którego mocujemy sztag |
| Ściągacz | element (śruba napinająca) do regulacji naciągu want/sztagów |
| Szekle | metalowe ogniwa łączące elementy olinowania oraz inny osprzęt między sobą |
| Gniazdo | element w kadłubie, w którym utwierdzona jest pięta masztu |
| Lazy jack | system linek podpiętych do masztu, tworzący „pokrowiec” ułatwiający opuszczanie i składanie grota |
| Kipy lub bloczki | elementy, przez które prowadzone są szoty foka na pokładzie |
Zapamiętaj: Nie myl podwięzi (mocowanie want) ze sztagownikiem
(mocowanie sztagu) — to dwa osobne okucia pokładowe o różnym przeznaczeniu. „Lazy jack”
to lina/system pomocny przy opuszczaniu grota, a nie sztormreling czy lajflina.
Rozdział 9
Szkielet kadłuba i pomieszczenia skrajne
Poza pomieszczeniami mieszkalnymi (mesa, kambuz, kingston — patrz następny rozdział), warto poznać skrajne przedziały kadłuba oraz podstawowe elementy jego konstrukcji nośnej.

| Termin | Znaczenie |
|---|---|
| Forpik | przedni (dziobowy) przedział/schowek kadłuba |
| Achterpik | rufowy przedział/schowek kadłuba |
| Forluk | właz dziobowy — pokładowy otwór wejściowy do forpiku |
| Bakista | miejsce na pokładzie, w którym przechowujemy osprzęt (nie mylić z forpikiem — sypialnią dziobową) |
| Pawęż (skrajnia rufowa) | element konstrukcyjny zamykający kadłub od rufy (płaska rufa) |
| Stępka (kil) | główny, najniżej położony element konstrukcji wzdłużnej jachtu — „kręgosłup” kadłuba |
| Wzdłużnica główna | wzdłużny element szkieletu kadłuba wzmacniający jego konstrukcję |
| Dennik | poprzeczny element szkieletu w dnie kadłuba |
| Kilson | wzdłużny element konstrukcyjny nad stępką, wzmacniający dno |
| Skrzynia mieczowa | element konstrukcyjny, w którym porusza się miecz (płetwa boczna) |
| Greting | podłoga (ruszt) na jachcie |
Zapamiętaj: Forpik to schowek/przedział dziobowy, achterpik — rufowy.
Pawęż to inaczej skrajnia rufowa — element konstrukcyjny rufy, a nie
manewr żeglugi zygzakiem ani wąż do wody. Stępka to inaczej kil — główny element
konstrukcji wzdłużnej, nie część masztu.
Rozdział 10
Urządzenie sterowe
Urządzenie sterowe jachtu kabinowego składa się z kilku współpracujących elementów:

| Element | Rola |
|---|---|
| Płetwa sterowa | główny element wytwarzający siłę hydrodynamiczną zmieniającą kurs jachtu |
| Jarzmo | łączy górną część płetwy sterowej z rumplem/systemem sterowania |
| Rumpel | drążek do bezpośredniego sterowania płetwą |
| Rogatnica | element składowy urządzenia sterowego mocujący płetwę do pawęży |
| Fał płetwy sterowej | lina, za pomocą której podnosimy/opuszczamy płetwę sterową (na jachtach z podnoszoną płetwą) |
Zapamiętaj: Urządzenie sterowe składa się z rumpla, jarzma i płetwy sterowej — pawęż
to element kadłuba (skrajnia rufowa), do którego mocowane są rogatnice, a nie część
samego urządzenia sterowego.
Rozdział 11
Wnętrze jachtu
Pomieszczenia na typowym jachcie kabinowym, od dziobu do rufy:

| Pomieszczenie | Funkcja |
|---|---|
| Kubryk | sypialnia (zwykle dziobowa) |
| Mesa | salon / jadalnia, miejsce spotkań załogi |
| Kambuz | kuchnia — tu gotujemy posiłki |
| Kingston | toaleta (WC) na jachcie |
| Kabina nawigacyjna | miejsce pracy sternika/nawigatora z mapami i przyrządami |
| Pentra | spiżarnia — przechowywanie prowiantu |
| Bakista | schowek na pokładzie (np. na cumy, fendry) |
Zapamiętaj: „Miejsce, w którym można ugotować posiłek” to kambuz — nie mylić z
kingstonem (toaleta) czy mesą (jadalnia, ale nie miejsce gotowania).
Rozdział 12
Instalacje na jachcie
Jacht kabinowy to małe „mieszkanie” na wodzie — ma własne instalacje, o których warto wiedzieć nie tylko z ciekawości, ale i bezpieczeństwa.
- Instalacja elektryczna 12V — zasilana z akumulatora (najczęściej żelowego), sterowana panelem z bezpiecznikami.
- Instalacja gazowa — butla gazowa zasilająca kuchenkę; gaz jest cięższy od powietrza i w razie wycieku gromadzi się w zęzie (najniższym miejscu kadłuba) — dlatego zawory butli powinny być zamykane po użyciu, a nie stale otwarte. Szczelność instalacji gazowej sprawdzamy bezpiecznie wodą z płynem do mycia naczyń (bąbelki ujawnią nieszczelność) — nigdy płomieniem zapałki czy zapalniczki.
- Instalacja wodna — zbiornik wody słodkiej i pompa dostarczająca ją do zlewu.
- Instalacja sanitarna — toaleta chemiczna (kingston); jej opróżnianie odbywa się w porcie, w wyznaczonym miejscu, lub — na otwartych wodach — w odpowiedniej odległości od brzegu, zgodnie z lokalnymi przepisami.
- Instalacja osuszania zęzy — pompa ręczna lub elektryczna usuwająca wodę zbierającą się w najniższej części kadłuba (zęzie).


Zapamiętaj: Kolejność otwierania przy uruchamianiu kuchenki gazowej: najpierw zawór na butli,
potem kurek kuchenki — nigdy odwrotnie, i zawory butli nie powinny być
otwarte na stałe.
Rozdział 13
Silnik zaburtowy (przyczepny)


Zapamiętaj: Jeśli po uruchomieniu silnika nie widać wypływającej wody chłodzącej — należy
natychmiast wyłączyć silnik i ustalić przyczynę usterki. Paliwo do
silnika czterosuwowego to zwykła benzyna (mieszanki benzyny z olejem
używa się w silnikach dwusuwowych — to częsty dystraktor w teście).
| Zagadnienie | Do zapamiętania |
|---|---|
| Przelicznik mocy | 1 kW (kilowat) ≈ 1,36 KM |
| Gaźnik | urządzenie wytwarzające mieszankę paliwowo-powietrzną |
| Nakrętka odpowietrznika | mocowana jest na nakrętce zbiornika paliwa — odkręcamy ją przed uruchomieniem |
| Ssanie przy zimnym silniku | dźwignię ssania ustawiamy w pozycji ssanie maksymalne |
| Obudowa silnika | podczas pracy silnika nie zdejmujemy obudowy, a przy zdjętej — nie zakładamy jej z powrotem w trakcie pracy |
| Wlew „FUEL” | wlewamy paliwo |
| Wlew „WASSER” | wlewamy wodę (niem. Wasser = woda) |
| Transport zbiornika paliwa | napełniamy, zostawiając trochę miejsca na wzrost ciśnienia przy wzroście temperatury |
| Kolejność zamykania kuchenki gazowej | najpierw kuchenka, potem butla z gazem — odwrotnie niż przy otwieraniu |
⚓ ⚓ ⚓
Rozdział 14
Słownik pojęć — budowa jachtu
Zestawienie najważniejszych pojęć z zakresu budowy jachtu, pogrupowanych tematycznie.
| Pojęcie | Znaczenie |
|---|---|
| Fordek | pokład dziobowy |
| Achterdek | pokład rufowy |
| Forpik | przedni (dziobowy) przedział/schowek kadłuba |
| Achterpik | rufowy przedział/schowek kadłuba |
| Forluk | właz dziobowy |
| Bakista | miejsce przechowywania osprzętu na pokładzie |
| Pawęż (skrajnia rufowa) | element konstrukcyjny zamykający kadłub od rufy |
| Stępka (kil) | główny element konstrukcji wzdłużnej jachtu |
| Wzdłużnica główna | wzdłużny element szkieletu kadłuba |
| Dennik | poprzeczny element szkieletu w dnie kadłuba |
| Kilson | wzdłużny element konstrukcyjny nad stępką |
| Skrzynia mieczowa | element, w którym pracuje miecz |
| Greting | podłoga (ruszt) na jachcie |
| Zęza | przestrzeń pod podłogą, gdzie zbiera się woda z przecieków |
| Mesa | salon/jadalnia na jachcie |
| Kambuz | kuchnia jachtowa |
| Kingston | toaleta na jachcie |
| Pojęcie | Znaczenie |
|---|---|
| Top masztu | górna część masztu — tam znajduje się róg fałowy grota |
| Pięta masztu | dolna część masztu; element utwierdzający ją w kadłubie to gniazdo |
| Kolumna / stenga | dolna i górna część masztu wielosekcyjnego (kolumna, stenga, top) |
| Nok (bomu) | zewnętrzny koniec bomu (drugi koniec to pięta) |
| Wzdłużnik / likszpara / młynek | elementy konstrukcyjne bomu (wzmocnienie, rowek na liklinę, element obrotowy) |
| Garda (szpona) | okucie gafla mocujące go do masztu (odpowiednik pięty bomu) |
| Pik | zewnętrzny koniec gafla |
| Pikfał / prowadnica pikfału | lina podnosząca pik gafla i jej prowadnica |
| Koraliki (rakszloty) | elementy przy gardzie gafla ułatwiające jego przesuw wzdłuż masztu |
| Raksy | okucia mocujące przedni lik foka do sztagu |
| Sztag / forsztag | olinowanie stałe utrzymujące maszt od dziobu; pierwszy sztag od dziobu = forsztag |
| Achtersztag / bezansztag | utrzymują maszt (główny / bezanowy) od rufy |
| Jumpsztag | usztywnia górną część masztu |
| Wanty kolumnowe / topowe (stenwanty) | utrzymują maszt na boki, zapobiegają przewróceniu |
| Topenanta | lina podtrzymująca nok bomu |
| Obciągacz bomu | zapobiega unoszeniu się bomu pod wpływem wiatru |
| Kontrafał | lina pracująca w kierunku przeciwnym do szotu |
| Sztagownik / podwięź | okucia pokładowe mocujące odpowiednio sztag / wanty |
| Ściągacz | element napinający wanty/sztagi |
| Szekle | ogniwa łączące elementy olinowania i osprzętu |
| Gniazdo | element utwierdzający piętę masztu w kadłubie |
| Pojęcie | Znaczenie |
|---|---|
| Liki żagla | krawędzie żagla: dolny, przedni, wolny |
| Rogi żagla | naroża żagla: fałowy (góra), halsowy, szotowy (dół) |
| Bryty | prostokątne pasy materiału budujące powierzchnię żagla |
| Banty | dodatkowe warstwy tkaniny wzmacniające brzegi i rogi żagla |
| Dacron | tkanina, z której współcześnie szyje się żagle |
| Liklina | lina obramowująca przedni i dolny lik żagla trójkątnego |
| Likszpara | rowek w maszcie/bomie na liklinę |
| Halslinka | linka łącząca żagiel z piętą bomu |
| Marlinka | linka do mocowania żagla do gafla/bomu |
| Refbanta / refbryt | pas żagla, do którego zwija się go przy refowaniu |
| Remizki | oczka na refbancie do mocowania reflinek |
| Reflinki (refsejzingi) | krótkie linki zabezpieczające zrefowaną część żagla |
| Wimpel | chorągiewka wskazująca kierunek wiatru pozornego |
| Prowadnica szotów foka | szyna regulująca położenie rogu szotowego foka |
| Bezan | żagiel na keczu/jolu, najbliżej rufy |
| Spinaker | lekki balonowy żagiel na kursach od półwiatru do fordewindu |
| Środek ożaglowania | miejsce przyłożenia siły aerodynamicznej działającej na żagiel |
| Środek bocznego oporu | miejsce przyłożenia siły hydrodynamicznej działającej na podwodną część kadłuba |
| Pojęcie | Znaczenie |
|---|---|
| Kausza | metalowe okucie w oku liny, chroni przed przetarciem |
| Kipa | prowadnica liny na pokładzie/relingu |
| Kluza / półkluza | otwór w burcie do prowadzenia cumy (półkluza — otwarta z jednej strony) |
| Knaga | okucie do obkładania (mocowania) lin |
| Kabestan | wciągarka z korbą do wybierania lin pod dużym obciążeniem |
| Lazy jack | system linek ułatwiający opuszczanie/składanie grota |
| Szpring | lina cumownicza biegnąca ukośnie, blokująca ruch wzdłużny jachtu |
| Płetwa sterowa / jarzmo / rumpel | elementy urządzenia sterowego przekazujące ruch na kurs jachtu |
| Rogatnica | element mocujący płetwę sterową do pawęży |
| Handreling / sztormreling | uchwyty i słupki z linkami chroniące załogę przed wypadnięciem za burtę |
| Pojęcie | Znaczenie |
|---|---|
| Gaźnik | wytwarza mieszankę paliwowo-powietrzną |
| 1 kW | ≈ 1,36 KM |
| Pantograf | urządzenie mocujące silnik przyczepny do jachtu |
| Napięcie instalacji elektrycznej | najczęściej 12 V |
Jak się uczyć z tym materiałem: Najlepiej przejść artykuł raz w całości, a potem wracać do słownika i rysunków przy
każdym nowym, nieznanym terminie — taka powtórka „od pojęcia do definicji” utrwala
terminologię najskuteczniej.
Materiał opracowany dla osób poznających budowę jachtu żaglowego. Powodzenia na wodzie! ⛵
